Het cocktailparty-effect klinkt gezellig, maar wat is het eigenlijk?
Het cocktailparty-effect klinkt misschien positief, maar in de praktijk zorgt het vaak voor ongemak. Dit effect wordt vaak genoemd in combinatie met het Lombard-effect. Het zijn twee verschillende effecten die nauw met elkaar samenhangen en elkaar versterken. Samen zorgen ze ervoor dat gesprekken in drukke ruimtes steeds lastiger te verstaan zijn.
Birgit Brinks
Het Lombard-effect: harder praten zonder dat je het merkt
Het Lombard-effect is de automatische neiging om harder te gaan praten in een lawaaierige omgeving. Je doet dit onbewust, omdat je verstaanbaar wenst te blijven. Dit gebeurt veel in restaurants en evenementlocaties waar meerdere groepen mensen tegelijk met elkaar samenkomen. Deze ruimtes zijn vaak modern en sfeervol ingericht. Daarbij wordt relatief veel gebruikgemaakt van harde materialen zoals beton, glas en hout in wanden, plafonds en het interieur. Geluidsabsorberende materialen ontbreken dan vaak. Hierdoor kaatsten geluidsgolven voortdurend heen en weer in de ruimte. Het gevolg is dat geluid langer blijft hangen. Je ervaart dit als nagalm en constante achtergrondruis. Omdat er steeds meer geluid is, ga je harder praten. Anderen doen dat ook en zo ontstaat er een vicieuze cirkel van steeds meer geluid dat wij als lawaai ervaren. Precies dit is het Lombard-effect.
Het Cocktailparty-effect waardoor gesprekken moeilijker te volgen zijn
Het cocktailparty-effect heeft te maken met hoe goed je geluid en spraak kunt waarnemen in een drukke omgeving. Het beschrijft je vermogen om één gesprek te volgen terwijl er veel andere geluiden om je heen zijn. Mensen verschillen sterk in dit vermogen, de één kan het van nature beter dan de ander. Vooral mensen met gehoorproblemen en mensen boven de 60 jaar, waarvan 60% gehoorverlies ervaart, ervaren hier extra moeite mee. Wanneer er meer achtergrondgeluid is, wordt het lastiger om gesprekken te verstaan. Je mist woorden en moet meer moeite doen om het gesprek te volgen. Of je je stem nu extra verheft of niet, deze situatie is vermoeiend en zorgt ervoor dat je, linksom of rechtsom, afhaakt en het gesprek niet meer volgt.
Hoe versterken deze effecten elkaar?
Wanneer gesprekken moeilijker te verstaan zijn, gaan jij en de mensen om jou heen harder praten. Daarmee treedt het Lombard-effect op. Het geluidsniveau stijgt verder, waardoor het cocktailparty-effect ook sterker wordt. Het waarnemen van één specifieke geluidsbron is door het toenemende geluidsniveau steeds lastiger. Het resultaat is een rumoerige en vermoeiende omgeving. De meeste gasten ervaren dit als onprettig en sommige vertrekken hierdoor eerder dan gepland. Dit heeft een negatieve invloed op de gastbeleving en uiteindelijk ook op de omzet van de horecaondernemer.
Waarom goede akoestiek zo belangrijk is
De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht voor akoestiek in eetgelegenheden. Met als doel: betere spraakverstaanbaarheid en minder lawaai. Goede akoestiek maakt gesprekken rustiger en aangenamer. En dat draagt direct bij aan waar horeca om draait: een prettige gastbeleving, waarbij mensen langer blijven en graag terugkomen.
